Reforma rolna – skuteczna reprywatyzacja nadal możliwa mimo wyroku NSA

Na stronach Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiło się uzasadnienie wyroku w głośnej sprawie reprywatyzacji majątku w Michałowicach. Wbrew pojawiającym się informacjom, sprawy dotyczące reprywatyzacji dawnych majątków ziemskich nadal mogą być skutecznie prowadzone w imieniu spadkobierców przedwojennych właścicieli. Wydany w sprawie majątku Michałowice wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1279/18 dotyczy tylko i wyłącznie szczególnej sytuacji, gdy badanie legalności nacjonalizacji odbyło się już wcześniej, za czasów PRL. Nie ma to jednak wpływu na postępowania prowadzone obecnie przed organami administracji publicznej w sprawach o niepodpadanie nieruchomości pod dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W dalszym ciągu możliwe jest zatem dochodzenie praw i roszczeń związanych z nieruchomościami, które po II Wojnie Światowej zostały przejęte w ramach reformy rolnej.

Zwrot nieruchomości – reforma rolna

Kancelaria wszczęła sprawę reprywatyzacyjną, tym razem dotyczącą rezydencji w podpoznańskiej miejscowości. Dotychczasowe działania kancelarii objęły kwerendę w archiwach i pozyskanie niezbędnych dokumentów przemawiających za tym, iż nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Mec. Tomasz Przybecki zgłosił się jako pełnomocnik spadkobiercy przedwojennego właściciela nieruchomości i wezwał obecnych posiadaczy rezydencji do jej wydania oraz zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa, choć z racji swojego rezydencjonalnego charakteru nigdy nie mogła być przeznaczona na cele produkcji rolnej. Obecnie willa wykorzystywana jest jako urząd gminy.

Zwrot obrazów – prawomocny wyrok

Po przeprowadzeniu rozprawy Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację Muzeum Narodowego w Poznaniu i tym samym podtrzymał wyrok sądu I instancji nakazujący pozwanemu wydać naszym klientom trzy obrazy bezprawnie przetrzymywane w zbiorach muzeum. Ten prawomocny wyrok wieńczy wieloletnie starania arystokratycznej rodziny o zwrot portretów ich przodków. Pozwane muzeum kwestionowało proweniencję spornych dzieł sztuki oraz broniło się zarzutem przedawnienia. Zarzut ten nie utrzymał się jednak w procesie – sądy obu instancji podzieliły stanowisko kancelarii, że podniesienie tego zarzutu stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 Kodeksu cywilnego). Wyrok przywraca sprawiedliwość i oddaje spadkobiercom przedwojennych właścicieli część dóbr zrabowanych przez komunistyczną władzę.

Reprywatyzacja – decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.

Kancelaria uzyskała w postępowaniu przed Wojewodą Kujawsko-Pomorskim korzystną dla klienta decyzję, w której organ ten stwierdził, iż część nieruchomości ziemskiej, stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, nie podpadała pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W postępowaniu udało się wykazać, że część nieruchomości nie miała charakteru rolnego, a budynek pałacu służył wyłącznie celom mieszkalnym i rekreacyjnym przedwojennych właścicieli nieruchomości. To już kolejna pozytywna decyzja uzyskana w sprawach dotyczących zwrotu majątku ziemskiego przed spadkobierców dawnych właścicieli. Decyzja nie jest ostateczna. Obiekt użytkowany jest przez dom pomocy społecznej.

 

Korzystna decyzja wojewody – zespół pałacowo-parkowy

Po relatywnie krótkim postępowaniu sukcesem zakończyły się starania klientów o odzyskanie zespołu dworskiego w Kobylnikach. Wojewoda Wielkopolski wydał decyzję stwierdzającą, że część pałacowo-parkowa majątku w Kobylnikach (powiat  kościański) nie była objęta przepisami dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sprawa wymagała przesłuchania świadków oraz przedłożenia wstępnego projektu podziału nieruchomości. Wojewoda podzielił argumentację, że skupiona wokół pałacu część mieszkalna majątku stanowiła odrębną, niezależną od części rolnej nieruchomość, w związku z czym zespół pałacowo-parkowy nie mógł zostać zgodnie z prawem przejęty przez Skarb Państwa w trakcie reformy rolnej. Decyzja jest nieostateczna.

Reprywatyzacja – zwrot nieruchomości przejętej podczas reformy rolnej

Kancelaria uzyskała pozytywną decyzję dotyczącą nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa w ramach reformy rolnej. Po rozpoznaniu złożonego przez kancelarię odwołania od decyzji Wojewody, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodził się z przedstawioną w odwołaniu argumentacją i orzekł, że nieruchomość nie miała charakteru rolnego, w związku z czym nie podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944 roku. W trakcie postępowania administracyjnego w tej sprawie kancelaria złożyła skargę na bezczynność organu, która spotkała się z aprobatą sądu administracyjnego. Wyrok sądu orzekający rażącą bezczynność organu przyspieszył postępowanie przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w wyznaczonym przez sąd terminie wydał korzystną dla klientów kancelarii decyzję. Decyzja Ministra będzie stanowić dla spadkobierców podstawę wpisu do księgi wieczystej. Sprawa dotyczyła nieruchomości budynkowej znajdującej się w obrębie założenia pałacowego. Sam zespół pałacowo parkowy został zwrócony wcześniej, natomiast przedmiotowe postępowaniu dotyczyło wyłącznie jednego budynku.

Zwrot dzieł sztuki – korzystny wyrok sądu

Dzisiaj Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto ogłosił wyrok w sprawie z powództwa naszego klienta przeciwko Muzeum Narodowemu w Poznaniu o wydanie trzech obrazów należących do rodzinnej kolekcji. Sąd w nieprawomocnym wyroku nakazał pozwanemu wydać dzieła sztuki. Rozstrzygnięcie zapadło po przeszło półtorarocznym procesie, w którym pozwany zakwestionował wszystkie okoliczności, łącznie z proweniencją obiektów muzealnych. Podniesiony został również zarzut przedawnienia. Mec. Przybecki przedstawił złożoną argumentację wskazującą na konieczność stosowania przez sąd szeregu domniemań faktycznych (art. 231 Kodeksu postępowania cywilnego) oraz uzasadnienie, dlaczego zarzut przedawnienia nie powinien zostać uwzględniony. Wyrok jest nieprawomocny.

Nowa sprawa – reprywatyzacja majątku Iwonicz-Zdrój

Miło nam poinformować, że kancelaria przyjęła duże wyzwanie reprywatyzacyjne i zgłosiła się w postępowaniach związanych z odzyskaniem i rekompensatą za szereg nieruchomości w Iwoniczu Zdroju, należącym przed wojną do rodziny Załuskich. Mec. Tomasz Przybecki zgłosił się jako pełnomocnik dużej części spadkobierców przedwojennych właścicieli.

Zwrot zespołów parkowo-pałacowych – nowe sprawy

Kancelaria zainicjowała dwa nowe postępowania administracyjne zmierzające do uznania, że zespoły parkowo-pałacowe w województwie kujawsko-pomorskim oraz południowej Wielkopolsce nie podpadały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Kilkumiesięczne działania prawników kancelarii pozwoliły na skompletowanie niezbędnych dokumentów, kwerendę w archiwach i przygotowanie wniosków do wojewody. Celem obu postępowań jest wykazanie, że oba zespoły parkowo-pałacowe nie mogły być wykorzystywane na cele reformy rolnej i pełniły funkcję wyłącznie rezydencjonalną. Uzyskanie pozytywnej decyzji administracyjnej otworzy klientom kancelarii drogę do zwrotu obiektów w naturze lub odszkodowania.

Plany miejscowe - skarga do WSA