Reforma rolna – skuteczna reprywatyzacja nadal możliwa mimo wyroku NSA

Na stronach Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiło się uzasadnienie wyroku w głośnej sprawie reprywatyzacji majątku w Michałowicach. Wbrew pojawiającym się informacjom, sprawy dotyczące reprywatyzacji dawnych majątków ziemskich nadal mogą być skutecznie prowadzone w imieniu spadkobierców przedwojennych właścicieli. Wydany w sprawie majątku Michałowice wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1279/18 dotyczy tylko i wyłącznie szczególnej sytuacji, gdy badanie legalności nacjonalizacji odbyło się już wcześniej, za czasów PRL. Nie ma to jednak wpływu na postępowania prowadzone obecnie przed organami administracji publicznej w sprawach o niepodpadanie nieruchomości pod dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W dalszym ciągu możliwe jest zatem dochodzenie praw i roszczeń związanych z nieruchomościami, które po II Wojnie Światowej zostały przejęte w ramach reformy rolnej.

Zwrot zespołu pałacowo-parkowego – reprywatyzacja

Kancelaria, występując w imieniu spadkobierców przedwojennego właściciela nieruchomości, uzyskała decyzję Wojewody Wielkopolskiego stwierdzającą, że położony w miejscowości w południowej Wielkopolsce zespół pałacowo-parkowy nie podpadał pod działanie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wojewoda orzekł, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy nie miała charakteru rolnego i nie mogła zostać przejęta przez Skarb Państwa po zakończeniu II Wojny Światowej. Decyzja nie jest ostateczna.

Zwrot nieruchomości – reforma rolna

Kancelaria wszczęła sprawę reprywatyzacyjną, tym razem dotyczącą rezydencji w podpoznańskiej miejscowości. Dotychczasowe działania kancelarii objęły kwerendę w archiwach i pozyskanie niezbędnych dokumentów przemawiających za tym, iż nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Mec. Tomasz Przybecki zgłosił się jako pełnomocnik spadkobiercy przedwojennego właściciela nieruchomości i wezwał obecnych posiadaczy rezydencji do jej wydania oraz zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa, choć z racji swojego rezydencjonalnego charakteru nigdy nie mogła być przeznaczona na cele produkcji rolnej. Obecnie willa wykorzystywana jest jako urząd gminy.

Zwrot obrazów – prawomocny wyrok

Po przeprowadzeniu rozprawy Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację Muzeum Narodowego w Poznaniu i tym samym podtrzymał wyrok sądu I instancji nakazujący pozwanemu wydać naszym klientom trzy obrazy bezprawnie przetrzymywane w zbiorach muzeum. Ten prawomocny wyrok wieńczy wieloletnie starania arystokratycznej rodziny o zwrot portretów ich przodków. Pozwane muzeum kwestionowało proweniencję spornych dzieł sztuki oraz broniło się zarzutem przedawnienia. Zarzut ten nie utrzymał się jednak w procesie – sądy obu instancji podzieliły stanowisko kancelarii, że podniesienie tego zarzutu stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 Kodeksu cywilnego). Wyrok przywraca sprawiedliwość i oddaje spadkobiercom przedwojennych właścicieli część dóbr zrabowanych przez komunistyczną władzę.

Reprywatyzacja – decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.

Kancelaria uzyskała w postępowaniu przed Wojewodą Kujawsko-Pomorskim korzystną dla klienta decyzję, w której organ ten stwierdził, iż część nieruchomości ziemskiej, stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, nie podpadała pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W postępowaniu udało się wykazać, że część nieruchomości nie miała charakteru rolnego, a budynek pałacu służył wyłącznie celom mieszkalnym i rekreacyjnym przedwojennych właścicieli nieruchomości. To już kolejna pozytywna decyzja uzyskana w sprawach dotyczących zwrotu majątku ziemskiego przed spadkobierców dawnych właścicieli. Decyzja nie jest ostateczna. Obiekt użytkowany jest przez dom pomocy społecznej.

 

Korzystna decyzja wojewody – zespół pałacowo-parkowy

Po relatywnie krótkim postępowaniu sukcesem zakończyły się starania klientów o odzyskanie zespołu dworskiego w Kobylnikach. Wojewoda Wielkopolski wydał decyzję stwierdzającą, że część pałacowo-parkowa majątku w Kobylnikach (powiat  kościański) nie była objęta przepisami dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sprawa wymagała przesłuchania świadków oraz przedłożenia wstępnego projektu podziału nieruchomości. Wojewoda podzielił argumentację, że skupiona wokół pałacu część mieszkalna majątku stanowiła odrębną, niezależną od części rolnej nieruchomość, w związku z czym zespół pałacowo-parkowy nie mógł zostać zgodnie z prawem przejęty przez Skarb Państwa w trakcie reformy rolnej. Decyzja jest nieostateczna.

Reprywatyzacja – zwrot nieruchomości przejętej podczas reformy rolnej

Kancelaria uzyskała pozytywną decyzję dotyczącą nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa w ramach reformy rolnej. Po rozpoznaniu złożonego przez kancelarię odwołania od decyzji Wojewody, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodził się z przedstawioną w odwołaniu argumentacją i orzekł, że nieruchomość nie miała charakteru rolnego, w związku z czym nie podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944 roku. W trakcie postępowania administracyjnego w tej sprawie kancelaria złożyła skargę na bezczynność organu, która spotkała się z aprobatą sądu administracyjnego. Wyrok sądu orzekający rażącą bezczynność organu przyspieszył postępowanie przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w wyznaczonym przez sąd terminie wydał korzystną dla klientów kancelarii decyzję. Decyzja Ministra będzie stanowić dla spadkobierców podstawę wpisu do księgi wieczystej. Sprawa dotyczyła nieruchomości budynkowej znajdującej się w obrębie założenia pałacowego. Sam zespół pałacowo parkowy został zwrócony wcześniej, natomiast przedmiotowe postępowaniu dotyczyło wyłącznie jednego budynku.

Nowa sprawa – reprywatyzacja majątku Iwonicz-Zdrój

Miło nam poinformować, że kancelaria przyjęła duże wyzwanie reprywatyzacyjne i zgłosiła się w postępowaniach związanych z odzyskaniem i rekompensatą za szereg nieruchomości w Iwoniczu Zdroju, należącym przed wojną do rodziny Załuskich. Mec. Tomasz Przybecki zgłosił się jako pełnomocnik dużej części spadkobierców przedwojennych właścicieli.

Zwrot zespołów parkowo-pałacowych – nowe sprawy

Kancelaria zainicjowała dwa nowe postępowania administracyjne zmierzające do uznania, że zespoły parkowo-pałacowe w województwie kujawsko-pomorskim oraz południowej Wielkopolsce nie podpadały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Kilkumiesięczne działania prawników kancelarii pozwoliły na skompletowanie niezbędnych dokumentów, kwerendę w archiwach i przygotowanie wniosków do wojewody. Celem obu postępowań jest wykazanie, że oba zespoły parkowo-pałacowe nie mogły być wykorzystywane na cele reformy rolnej i pełniły funkcję wyłącznie rezydencjonalną. Uzyskanie pozytywnej decyzji administracyjnej otworzy klientom kancelarii drogę do zwrotu obiektów w naturze lub odszkodowania.

Plany miejscowe - skarga do WSA